Przedmiotem publikacji pt. Unia Europejska w XXI wieku jest próba odniesienia się do pytania o kierunki rozwoju projektu europejskiego. Diagnoza aktualnego stanu rzeczy łączy się w niniejszym opracowaniu z próbą nakreślenia perspektyw rozwoju poszczególnych wymiarów integracyjnych w średniookresowym horyzoncie czasowym.