Bezpieczeństwo międzynarodowe Europy Wschodniej nie od dzisiaj koreluje z aspiracjami rosyjskiego panowania w Europie. Niniejsza monografia podejmuje problematykę delimitacji zachodniej granicy Rosji w perspektywie geopolitycznej i cywilizacyjnej. Zastosowane ujęcie długich horyzontów czasowych pozwala na wskazanie strefy cywilizacyjnej rubieży Rosji. Pokrywa się ona cyklicznie z granicą Rosji z europejskimi sąsiadami zarówno w XX, jak i we wcześniejszych wiekach, od XVI począwszy. Ekspansja Rosji poza tę strefę w kierunku zachodnim oznaczała wojnę i zabory, a polityka imperialna – nie tylko wynaradawianie, ale też narzucanie odmiennych wzorców cywilizacyjnych.Próba obalenia granic państwowych, wchłonięcia Białorusi i unicestwienia suwerennej Ukrainy przez Władimira Putina wyznacza cel odbudowy imperium rosyjskiego w czasie sprawowania przez niego władzy w Rosji. Wasalizacja Białorusi przez podporządkowanie Łukaszenki z jednej strony oraz zbrojna agresja przeciw Ukrainie z drugiej strony ugruntowują powtarzające się już dziedzictwo imperialnej Rosji skierowane przeciw Europie Wschodniej.

Doświadczenia geopolityczne Europejczyków graniczących z Rosją mieszczą się w maksymie: Historia semper se repetit. Refleksji czytelnika autor pozostawia sentencję: Historia magistra vitae est.